Skorzystaj z doświadczenia naszych specjalistów

Leczenie zaburzeń lękowych


Definicja

Czym jest lęk?


Lękiem (łac. anxietas) określa się nadmierne przeżywanie często bez bodźca zewnętrznego lub do niego nieadekwatne, często z towarzyszącymi licznymi objawami somatycznymi.  Lęk jest jednym z najczęściej występujących objawów psychopatologicznych. 

Wyróżniamy: 

  • lęk pierwotny – nie uwarunkowany innymi zaburzeniami psychicznymi i somatycznymi 
  • lęk wtórny – występujący w przebiegu rozmaitych zaburzeń psychicznych i somatycznych 

Rozpowszechnienie  zaburzeń lękowych w populacji szacuje się na ok. 15-20%. Największa zachorowalność występuje w wieku od 24 do 44 roku życia.


Przyczyny

Przyczyny występowania lęku

  • Uwarunkowania genetyczne (rodzinne występowanie zaburzeń – lęk napadowy, OCD u 1/3 krewnych). 
  • Czynniki środowiskowe (psychogenne i egzogenne), które współuczestniczą w powstaniu objawów lub odgrywają rolę czynników spustowych i/lub podtrzymujących – PTSD. 
  • W powstaniu lęku biorą udział struktury układu limbicznego (jądro migdałowate i hipokamp), siatkowatego, hormonalnego oraz wzgórze, podwzgórze, kora czołowa. 


Objawy

Objawy napadu lęku


  • Kołatania serca 
  • Zlewne poty 
  • Zawroty głowy 
  • Duszność 
  • Globus hystericus 
  • Rozpieranie w klp 
  • Nudności 
  • Utrata kontroli 
  • Depersonalizacja 
  • Zaburzenia równowagi 
  • Lęk przed śmiercią 
  • Parestezje 
  • Drżenia 

Objawy

Objawy lęku


  • Objawy psychiczne lęku
  • Objawy behawioralne lęku
  • Objawy wegetatywno-somatyzacyjne lęku
Objawy psychiczne lęku
  • Objawy w sferze emocjonalnej: obawa, martwienie się, uczucie zagrożenia czy przerażenia, drażliwość, wewnętrzny niepokój. 
  • Objawy w sferze poznawczej: trudności w koncentracji uwagi, zaburzenia pamięci, derealizacja i depersonalizacja, zmęczenie.
Objawy behawioralne lęku
  • niepokój ruchowy – manipulacyjny, lokomocyjny 
  • wzmożona reakcja na zaskoczenie lub przestrach 
  • fuga, stupor 
  • mutyzm 
Objawy wegetatywno-somatyzacyjne lęku

objawy pobudzenia układu autonomicznego: 

  • szerokie źrenice, 
  • suchość w ustach, 
  • kołatania i bóle w klatce piersiowej, tachykardia, zaburzenia rytmu serca,
  • biegunka, 
  • częste oddawanie moczu, 
  • obfite pocenie się, 
  • chłodna i lepka skóra, zaczerwienienie lub bladość skóry

inne objawy: 

  • hiperwentylacja, uczucie braku oddechu, kuli w gardle; 
  • wzmożenie odruchów, parestezje, drżenie, bóle mięśni; 
  • ból i zawroty głowy, uczucie ściskania lub lekkości w głowie, zaburzenia snu

Diagnoza

Rodzaje zaburzeń lękowych


  • Agorafobia
  • Fobie specyficzne
  • Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (nerwica natręctw)
  • Reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne
  • Zaburzenia stresowe pourazowe (PTSD)
  • Zaburzenia dysocjacyjne (konwersyjne)
  • Zaburzenia występujące pod postacią somatyczną
  • Zespół lęku uogólnionego
  • Zespół lęku panicznego
Agorafobia
  • Lęk występuje w miejscach lub sytuacjach, z których ucieczka może być trudna lub kłopotliwa, albo w których nie można uzyskać pomocy, np. w razie wystąpienia ataku paniki (gdy – otwarta przestrzeń, tłum, podróż z dala od domu). 
  • Lęk może przyjmować formę napadu paniki (90% pacjentów z rozpoznaniem agorafobii ma również diagnozę lęku napadowego) lub złego samopoczucia w innej postaci. 
Fobie specyficzne

Nadmierny, nieracjonalny lęk, występujący podczas kontaktu z określonymi przedmiotami lub sytuacjami, także nadmierna obawa przed ich pojawieniem się. Chory zdaje sobie sprawę, że jego obawy są irracjonalne, nieuzasadnione. 

Typy obaw: zwierzęta (owady, psy), siły przyrody (burze, wiatry), sytuacje medyczne (pobieranie krwi, choroby), szczególne miejsca (wysokość, winda).

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (nerwica natręctw)

Uporczywe, nawracające myśli, uczucia, wyobrażenia lub impulsy (obsesje), czynności (kompulsje) odczuwane subiektywnie jako przykre i bezsensowne, którym chory próbuje się przeciwstawić lub zignorować je, co powoduje narastanie poziomu lęku. Trwają min. 2 tyg. i zakłócają społeczne funkcjonowanie. Kompulsjom, często w postaci rytuałów towarzyszy poczucie ulgi, gdyż zapobiegają wystąpieniu określonych konsekwencji, związanych z treścią obsesji. 

Reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne

Zaburzenia adaptacyjne

W okresie 1 miesiąca od narażenia na rozpoznawalny stresor psychospołeczny występują łagodne objawy afektywne, typu: 

  • Krótkiej reakcji depresyjnej (do 1 miesiąca) 
  • Przedłużonej reakcji depresyjnej (do 2 lat) 
  • Mieszanej reakcji lękowo-depresyjnej 
  • Innych emocji (gniew, napięcie, agresja) 

Ostra reakcja na stres 

Przemijające zaburzenia o znacznym nasileniu rozwijające się jako reakcja na wyjątkowy stres fizyczny lub psychiczny 

Objawy:

  • Stan oszołomienia 
  • Zawężone pole świadomości 
  • Zaburzona orientacja 
  • Zaburzone przetwarzanie bodźców 

Możliwy rozwój objawów dysocjacyjnych aż do stuporu. Rozwijają się w ciągu kilku minut i zanikają do 2-3 dni 

Zaburzenia stresowe pourazowe (PTSD)

PTSD występuje w wyniku działania na psychikę wyjątkowo silnego stresora / katastrofy (śmierć bliskiej osoby, ciężkie obrażenia ciała, zagrożenie życia), wywołującego silny lęk, poczucie bezradności lub przerażenia. 

Typowe objawy: 

  • trudność odtworzenia okoliczności zetknięcia ze stresorem, odrętwienie emocjonalne 
  • złe samopoczucie, nadmierna czujność, drażliwość, 
  • skłonność do ponownego przeżywania traumatycznej sytuacji „re-living” 
  • unikanie podobnych wydarzeń, powracające sny, 
  • cechy nadmiernego wzbudzenia
Zaburzenia dysocjacyjne (konwersyjne)

Zaburzenia konwersyjne

Zaburzenia lękowe z charakterystycznymi zaburzeniami ruchu i czucia (bez podłoża somatycznego). Przebieg: 

  • objawy konwersyjne (pseudoneurologiczne) w zakresie ruchu lub czucia, zróżnicowane mogące się zmieniać, typu: zaburzenia wzroku, słuchu, dotyku, węchu, niedoczulice, znieczulenia, przeczulice niezgodne z unerwieniem, parestezje, niedowłady, porażenia grup mięśni, hiperkinezy, drgawki przypominające padaczkę, ataksja, łuk histeryczny, astazja-abazja (niemożność stania i chodzenia), kamptokormia (niemożność wyprostowania się), kurcz pisarski.
  • objawy pojawiają się zwykle gwałtownie, często w związku ze stresorem, trudnościami, potrzebami, dalszy przebieg zróżnicowany, 
  • częste występowanie histrionicznych cech osobowości

Zaburzenia dysocjacyjne

Typowe objawy dysocjacyjne dotyczą: 

  • poszczególnych czynności psychicznych (np. amnezja), 
  • złożonych zachowań (np. osobowość mnoga, trans, opętanie, pseudodemencja) , 
  • zaburzeń świadomości (np. fuga, stupor, drgawki, zespół Gansera – odpowiedzi przybliżone)

Objawy pojawiają się zwykle gwałtownie, często, w związku ze stresorem, dalszy przebieg zróżnicowany. Częstotliwość i głębokość zaburzeń zróżnicowana. Częste występowanie histrionicznych cech osobowości.

Zaburzenia występujące pod postacią somatyczną

Dominują skargi i dolegliwości somatyczne, nie znajdujące potwierdzenia w wynikach przedmiotowego badania lekarskiego. 

Typowe postaci:

  •  uporczywe bóle psychogenne; 
  • zab. somatyzacyjne (zmienne, różnorakie skargi, dolegliwości dot. różnych narządów, układów, min. 2 lata); 
  • hipochondryczne (podejrzenia poważnej choroby przez 6 miesięcy lub zmiany kształtu ciała powodujące cierpienie); 
  • dysfunkcja układu autonomicznego (np. zesp. Da Costy, „nerwica żołądka”, zesp. jelita drażliwego, hiperwentylacja, dyzuria). 
Zespół lęku uogólnionego

Nadmierne obawy związane z występującymi sytuacjami, wydarzeniami i konfliktami, trwające ponad 6 miesięcy. 

Niektóre objawy towarzyszące: 

  • niepokój lub uczucie napięcia wewnętrznego, drażliwość, 
  • szybkie męczenie się, utrudnione oddychanie, bicie serca, 
  • trudności w koncentracji uwagi lub uczucie pustki w głowie, 
  • bycie „na krawędzi”, niemożność wypoczynku, 
  • wzmożone napięcie mięśni, ból mięśni, 
  • wzmożona reakcja na zaskoczenie, bezsenność
Zespół lęku panicznego

Nawracające (kilka w miesiącu) napady panicznego lęku, nie związanego z konkretną sytuacją, nie dające się przewidzieć. 

Napad paniki charakteryzuje się:

  • narastającym lękiem, 
  • nasilonymi objawami wegetatywnymi i 
  • odczuciem umierania, utraty kontroli bądź popadania w szaleństwo 

Po pewnym czasie pojawia się lęk przed wystąpieniem kolejnego napadu lęku (lęk antycypacyjny). 



Leczenie

Leczenie zaburzeń lękowych


W zależności od nasilenia zaburzeń lękowych mamy różne możliwości terapeutyczne. Przy niewielkim nasileniu zaburzeń lękowych może wystarczyć zastosowanie psychoterapii indywidualnej w trybie ambulatoryjnym. Jeśli zaś nasilenie zaburzeń jest znaczne wówczas wskazane jest włączenie opieki psychiatrycznej, a tym samym niejednokrotnie włączenie farmakoterapii.

Farmakoterapia zaburzeń lękowych dostosowana jest do stopnia nasilenia lęku i współistnienia chorób towarzyszących. Leki, które są stosowane to: grupy leków przeciwlękowych, przeciwdepresyjnych, uspakajających, czasami wskazane są także leki przeciwpsychotyczne. Jeśli występuje duża komponenta somatyczna dołączamy beta-blokery.

Jeśli zaś poziom odczuwanego lęku przez pacjenta jest bardzo wysoki i leczenie ambulatoryjne jest nieskuteczne, wówczas wskazane jest wdrożenie leczenia stacjonarnego. Leczenie stacjonarne, to terapia kompleksowa, w skład której wchodzi psychoterapia integratywna, stała opieka psychiatryczna, internistyczna, pielęgniarska, dietetyczna oraz przebywanie w środowisku terapeutycznym, którego rola jest nieoceniona.


Masz jakieś pytania lub chcesz się zapisać na wizytę kwalifikacyjną?

SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI


Skontaktuj sięSkontaktuj się
medica-logo-white

Specjalistyczne Centrum Terapii Gedeon Medica zajmuje się stacjonarnym, całodobowym leczeniem depresji, zaburzeń odżywiania, zaburzeń lękowych i zaburzeń osobowości.

Nasz zespół to specjaliści z ponad 20- letnim doświadczeniem klinicznym. Charakteryzujemy się interdyscyplinarnością i indywidualnym podejściem do pacjenta. Do leczenia podchodzimy kompleksowo, dlatego oferujemy terapię na wielu płaszczyznach.

Wszelkie prawa zastrzeżone (c) 2016-2020 Gedeon Medica

Polityka prywatności | Regulamin konsultacji online | Obowiązek informacyjny